ضميمه ۳۰- تعدد زوجات

تعدد زوجات تا قبل از نزول قرآن، یعنی ۱۴۰۰ سال پیش، جزء رسم و رسوم زندگی بود. هنگامی که زمین جوان بود کم جمعیت، تعدد زوجات یکی از راههای پر جمعیت کردن زمین بود، تا انسانهایی را بیاورد که لازم بود برای اجرای نقشه الهی به کره زمین بیایند. هنگامیکه قرآن نازل شد، دنیا به اندازه کافی جمعیت پیدا کرده بود و قرآن اولین محدودیتها را در مورد تعدد زوجات تعیین کرد.

تعدد زوجات در قرآن اجازه داده شده است، اما تحت شرایطی بسیار سخت. هر گونه سوء استفاده از این اجازه الهی عذاب سنگینی ببار می آورد. بنابراین، اگر چه تعدد زوجات از طرف خدا اجازه داده شده است، خوب است پیش از آنکه بگوییم تعدد زوجات اجازه داده شده است، شرایط خود را دقیقاً بررسی کنیم.

بهترین مثال ما در اینجا محمد پیغمبر خدا است. او با یک زن ازداوج کرده بود، خدیجه، تا اینکه زنش فوت کرد. فرزندانش همه از خدیجه بودند، بجز یکی از آنها. بنابراین، همسر و فرزندانش تا زمانی که خدیجه همسر پیغمبر بود، یعنی مدت بیست و پنج سال، از توجه کامل پیغمبر برخوردار بودند. به دلایل خاصی محمد از سن ۲۵ سالگی تا سن ۵۰ سالگی، یک زن داشت. در خلال ۱۳ سال باقی مانده از زندگیش با بیوه زنان مسن دوستانش که بچه های زیادی از خود باقی گذاشته بودند ازدواج کرد. بچه ها به خانه احتیاج داشتند با شخصیت پدری که پیغمبر آنرا فراهم کرده بود. فراهم آوردن شخصیت پدری برای یتیمان، تنها موقعیتی است که جهت طرفداری از تعدد زوجات در قرآن آمده است (۴:۳).

بغیر از ازدواج با ماز یتیمان، سه ازدواج سیاسی هم در زندگی محمد بوده است. دوستان نزدیک او ابوبکر و عمر اصرار داشتند که پیغمبر با دخترانشان عایشه و حفصه ازدواج کند، تا وابستگی خانوادگی سنتی در میانشان بر قرار گردد. سومین ازدواج با ماریای مصری بود که بعنوان نشان دوستی سیاسی از طرف حاکم مصر به او داده شده بود.

این مثال کامل به ما میگویی که مرد باید در زندگی زناشویی وفادار باشد و برای پرورش خانواده ای سالم و خوشبخت باید توجه کامل خود را صرف زن و بچه اش کند.

قرآن تاکید بسیار بر محدود کردن تعدد زوجات دارد : "اگر میترسید که مبادا نتوانید مساوات کامل با بیشتر از یک زن بر قرار کنید، پس باید یک زن اختیار کنید. " (۴:۳) " شما هرگز نمیتوانید بین چند زن به عدالت رفتار کنید، هر چقدر هم که سعی کنید." (۴:۱۲۹)

محدودیت های قرآنی بر علیه تعدد زوجات احتمال سوء استفاده از قانون خدا را خاطرنشان میسازد. بنابراین، تا زمانیکه کاملا ً اطمینان پیدا نکرده ایم که از قانون خدا سوء استفاده نخواهد شد، باید جلوی شهوت خود را گرفته و از تعدد زوجات دوری کنیم. اگر در موقعیت و مکانی هستیم که تعدد زوجات رایج نیست، بهتر آن است که همه توجه خود را صرف یک زن و یک سری فرزند کنیم. رفاه اجتماعی و روانی کودکان، مخصوصا ً در کشورهای که تعدد زوجات ممنوع است، تقریبا ً همیشه روش یک زنی را پیشنهاد میکند. ملاک اساسی زیر را در تعدد زوجات باید رعایت کرد:

1. تعدد زوجات باید درد و محرومیت را تسکین دهد نه اینکه باعث درد و محرومیت شود.
2. اگر خانواده جدید جوانی تشکیل داده اید، مسلما ً تعدد زوجات سوء استفاده است.
3. تعدد زوجات جهت جانشین ساختن زنی جوان تر، سوء استفاده از قانون خدا است (۴:۱۹).